ހުޅަނގުގެ އަންހެނުން މަސައްކަތަށްނެރެވުނު ގޮތަށް ނަޒަރެއް - 3

ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ

ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރަމަ ފެށުނީ މީލާދީން 1940 ގެ ކުރީކޮޅެވެ. ފިރިހެނުންނަށް ހަނގުރާމައިގާ ބައިވެރިވާންޖެހުނެވެ. ހަމަ އެއާއެކު އެމެރިކާއަށް މަސައްކަތްތެރީންނާ މުދާ ބޭނުންވިއެވެ. އަނެއްކާވެސް ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކުގެ ލޯތައް އަމާޒުވީ އަންހެނުންނަށެވެ. ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރެކޭ އެއްފަދައިން ކައިވެނިނުކޮށް ތިބި އަންހެނުންނާ ކައިވެނިކޮށްގެން ތިބި އަންހެނުންނަށް މަސައްކަތުގެ މައިދާނަށް ނުކުތުމަށް ދަޢުވަތުދެވުނެވެ. އެކަމަކު އޭރުވެސް ގިނަ ބަޔަކު ކައިވެނިކޮށްގެން ތިބި އަންހެނުން ގެއިން ބޭރުގައި މަސައްކަތްކުރުމާ ދެކޮޅެވެ. އެހެންކަމުން މިވިސްނުން ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި ސަރުކާރާ މީޑިއާ ގުޅިގެން ފިސާރި ވަރުގަދަ ޕްރޮޕެގަންޑާ ކެންޕެއިނެއް ފެށުނެވެ. މައި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން އަންހެނުންނަށް ވިސްނައިދެމުން ގެންދިޔައީ މަސައްކަތުގެ މައިދާނަށް އެމީހުން ނުނިކުމެއެއް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ކާމިޔާބެއްނުލިބޭނެކަމުގައެވެ. މަސައްކަތްކުރުމަކީ ރަގަޅު ރައްޔަތުމީހެއްކަމުގެ ނިޝާނެއްކަމުގައި ބެލެވެންފެށިއެވެ. މަސައްކަތަށް ނުކުންނަ އަންހެނާއަކީ ޤައުމުދެކެ ލޯބިވާ މީހެއްކަމުގައި ބެލެވެން ފެށިއެވެ.

ތޮއްޑޫ ސްޓާޓް ޖަމިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ޤުރުއާން މުބާރާތް ބާއްވައިފި

އއ.ތޮއްޑޫގެ ޖަމްޢިއްޔާއެއްކަމުގައިވާ ސޮސައިޓީ ޓު އެޑްވާންސް އެންޑް ރިބިލްޑިންގް ތޮއްޑޫ (ސްޓާޓް) ގެ ފަރާތުން މިދިޔަ ހުކުރުދުވަހު ޤުރުއާން މުބާރާތެއް ބާއްވައިފިއެވެ.

މިއީ މުޅި ރަށަށް ހުޅުވައިލައިގެން ބޭއްވި މުބާރާތެކެވެ. މި މުބާރާތުގައި ހަތް އުމުރުފުރާއަކުން ދެގޮފީގައި ޖުމްލަ ފަސްދޮޅަސް ކުދިން ބައިވެރިވެފައިވެއެވެ. މިމުބާރާތުގެ ނަތީޖާފާޅުކުރުން އޮންނާނީ އަންނަ ހަފްތާގެ ހުކުރުދުވަހުގައެވެ.

ސްޓާޓް ޖަމްޢިއްޔާއަކީ ތޮއްޑޫގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް އުފައްދާފައިވާ ޖަމްޢިއްޔާއެކެވެ. އެޖަމްޢިއްޔާގެ ފަރާތުން ތޮއްޑޫގައި މިހާރުވެސް ޤުރުއާން ކްލާހަކާ ބޮޑެތި މީހުންނަށް އިނގިރޭސި ބަސް ދަސްކޮށްދޭ ކްލާހެއް ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ.

ހުޅަނގުގެ އަންހެނުން މަސައްކަތަށްނެރެވުނު ގޮތަށް ނަޒަރެއް - 2

އެއްވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ

ކައިވެނިކޮށްގެން ތިބި އަންހެނުން އެންމެ ފުރަތަމަ މަސައްކަތުގެ މައިދާނަށް ގިނަ ޢަދަދަކަށް ނުކުންނަށް ފެށީ 1914 ވަނަ އަހަރު ފެށި އެއްވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައެވެ. ފިރިހެނުން ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަށް ނުކުތުމާއެކު އެބައިމީހުން ދޫކޮށްދިޔަ ވަޒީފާތަށް ފުރާނެ މަސައްކަތްތެރީން ބޭނުންވިއެވެ. ހަމައެކަނި ކައިވެނި ނުކޮށްތިބި އަންހެނުން ނެރެގެން ފުދޭކަށްނެތެވެ. އެހެންކަމުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކުން ކައިވެނިކޮށްގެން ތިބި އަންހެނުންނަށްވެސް މަސައްކަތަށް ނުކުތުމަށް ދަޢުވަތުދޭން ފެށިއެވެ. 1919 ވަނަ އަހަރާ ހަމަޔަށް އައިއިރު މަސައްކަތުގެ މައިދާނުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ އަންހެނުންގެ ތެރެއިން %25 އަކީ ކައިވެނިކޮށްގެން އުޅޭ އަންހެނުންނެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އަދި ހަމައެކަނި ފެށުމެކެވެ.

ހުޅަނގުގެ އަންހެނުން މަސައްކަތަށްނެރެވުނު ގޮތަށް ނަޒަރެއް - 1

މީލާދީން 1800 ގެ އަހަރުތަކުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމަޔަށް، ހުޅަނގުގެ ޤައުމުތަކުގެ ޢާއިލީ ދިރިއުޅުމަށް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައެވެ. ހުޅަނގުގެ މީހުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މިބަދަލަކީ އަންހެނުންގެ މިނިވަންކަމުގެ ތަޙުރީކުގެ ނަތީޖާއެވެ. ނަމަވެސް ތާރީޚަށް ނަޒަރު ހިންގައިލުމުން ފެންނަނީ މުޅީން ތަފާތު އެހެން މަންޒަރެކެވެ.

މީލާދީން 1800 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރިޔަށް ބަލާއިރު އެމެރިކާއަކީ ދަނޑުވެރި ޤައުމެކެވެ. އާބާދީގެ ނުވަދިހަ އިންސައްތަ މީހުން ދިރިއުޅެމުން އަދި މަސައްކަތްކުރަމުން ގެންދިޔައީ އަމިއްލަ ދަނޑުތަކުގައެވެ. ޢާންމުގޮތެއްގައި ޢާއިލާތައް ދިރިއުޅެމުން ގެންދިޔައީ އަމިއްލައަށް ކުރާ މަސައްކަތުން ފުދިގެންނެވެ. ދިރިއުޅުމަށް ބޭނުންވާ ހުރިހާ އެއްޗެއްކަހަލަ ގޮތަކަށް އުފައްދަނީ ގޭގައެވެ. ގެއިން ލިބެން ނުހުންނަ މަދު އެއްޗެތި ގަންނަނީ އަވަށުގެ ހުނަރުވެރިންގެ އަތުންނެވެ. އަދި ބައެއް އެހެން ތަކެތި ޚާއްޞަގޮތެއްގައި ޔޫރަޕުގެ އިންޕޯޓް މުދާ ގަނެއުޅުނީ ފިހާރަތަކުންނެވެ. ދަނޑުތަކުގައި މަސައްކަތްކޮށް އުޅުނީ ފިރިހެނުންނެވެ. އަންހެނުންގެ މަސައްކަތަކީ ގޭގެ ކަންތައް ބެލެހެއްޓުމެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ލިބޭ ހުސްވަގުތުގައި ގޭގައި ތިބެގެން ކުރެވޭ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ މަސައްކަތާއި ދަނޑުތަކުގައި ގެންގުޅޭ ޖަނަވާރު ބެލެހެއްޓުމަކީވެސް އަންހެނުން ކޮށްއުޅުނު މަސައްކަތްތަކެވެ.

ތަނބުތަކުގެ ދޭތެރޭގައި ސަފުހެދުން

ލިޔުއްވީ: އައްޝައިޚް އާދަމް ޝަމީމް ބިން އިބްރާހީމް

الحمد لله، والصلاة والسلام على نبينا محمد وعلى آله وصحبه وسلم وبعد :

ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދު ކުރާއިރު ސަފުތައް މެދުނުކެނޑޭނެހެން ފުރިހަމަޔަށް ގުޅިފައި ހުންނަން ވާނެއެވެ. ސަފުހެދުމުގައިސުންނަތްގޮތަކީ އެއީއެވެ. ސަފު މެދުކެނޑޭ އެއްވެސް ކަމަކީ ކޮށްގެން ވާނެ ކަމެއްނޫންނެވެ. ވީމައި މިސްކިތުގައި ހުންނަ ތަނބުތަކުގެ ސަބަބުންވެސް ސަފު މެދުކެނޑޭގޮތަށް ސަފުހެދުމަކީ رسول الله صلى الله عليه وسلم މަނާކުރައްވާފައިވާކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން އަޞްޙާބުބެއިކަލުން އެކަމަށް ސަމާލުވެވަޑައިގެން ތަނބުތަކުގެ ދެމެދުގައި ސަފު ނުހައްދަވާކަމާއި ސަފު މެދުކެނޑޭ ފަދަ ތަންތަނާއިދުރުވެ ރައްކާތެރިވުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާކަން ސާބިތުވެއެވެ. 

مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ އެކަލޭގެފާނުންގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން ގެންނަވާފައި ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނުން ވިދާޅުވިއެވެ.  ”كُنَّانُنْهَى أَنْ نَصُفَّ بَيْنَ السَّوَارِي عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُعَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنُطْرَدُ عَنْهَا طَرْدًا” سنن ابن ماجه (ج 3، ص 277) މާނައަކީ:” رسول الله صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަމާނުގައި ތަނބުތަކުގެ ދޭތެރޭގައި ސަފުހެދުމުން ތިމަންބޭކަލުންނަށް މަނާކުރެވެއެވެ. އަދި ތަނބުތަކުގެ ދޭތެރެއިން ސަފުހެދުމުން ދުރުކުރެވެއެވެ.” މިހަދީޘް ‘حسن’(ރަނގަޅު) ކަމުގައި الألباني رحمه الله ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. السلسلة الصحيحة (ج 1، ص 655، ح 335)

ބުރުގާ ނާޅާ މީހެއްގެ ހެޔޮ ޢަމަލު ޤަބޫލު ކުރައްވާނެތޯއެވެ؟

 ޖަވާބު: އައްޝައިޚް އާދަމް ޝަމީމް ބިން އިބްރާހީމް

ބުރުގާ ނާޅާ މީހަކު ބަރާބަރަށް ދީނުގައި އަންގަވާފައިވާ ގޮތަށް އުޅުމުން އެ ޢަމަލުތަކަށް ޘަވާބާއި ދަރުމަ ލިބޭތޯ؟ ފާފަ އެއް މަތީ ދެމިހުރެ ކުރާ ހެޔޮ ޢަމަަލަކުން ފައިދާ ކުރާނެތޯ؟

الحمد لله، والصلاة والسلام على نبينا محمد وعلى آله وصحبه وسلم وبعد:

ބުރުގާއަޅައި މޫނާއި ދެއަތްތިލަފިޔަވައި މުޅި ހަށިގަނޑު ހިލޭ ފިރިހެނުންނަށް ނިވާކުރުމަކީ ބޮޑުވެގެންވާ ވީޖިބެކެވެ. އަދި އެއާއި ޚިލާފުވުމަކީ ބޮޑުވެގެން ހުރި ފާފައެކެވެ. ފާފައެއްގެ މަތީގައި ދެމި ހުރުމަކީ ނުރައްކާކަތެރި ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ ކޮންމެ ފާފައަކީ އޭގެ ސަބަބުން އެމީހެއްގެ ޢަމަލުތައް ނުވަތަ ހުރިހައި ޢަމަލު ބާޠިލުވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ﷲ އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ ޢަމަލެއް ޞައްޙަވުމަށްޓަކައި ޝަރުޠެއްކަމުގައި ކަމެއް ކަނޑައަޅުއްވައިފި ނަމަ އެ ޝަރުޠަކާއި ނުލައި އެ އަޅުކަމެއް ޞައްޙައެއް ނުވާނެއެވެ. ބުރުގާ އަޅައި ނިވާކުރުމަކީ ނަމާދު ކުރުމަށްޓަކައި ޝަރުޠެކެވެ. ވީމައި ނިވާކުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ހުރެ، ބުރުގާ ނާޅައި ނަމާދު ކޮށްފި ނަމަ އެނަމާދު ކަމަކު ނުދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެހެން އަޅުކަންތައް ޤަބޫލު ކުރައްވާނެއެވެ.

ރަމަޟާންމަހަށް ފަހު….

ތަރުޖަމާާ: އިނާޒް ޢަދުނާން

ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަސް އަޅުގަނޑުމެންނާ އަލްވަދާޢު ކިޔައިފިއެވެ. އެއީ ރަޙްމަތާ ބަރަކާތުން ފުރިގެންވީ ދުވަސްތަކަކާ ރޭތަކެކެވެ. އެއީ ކީރިތިޤުރުއާނުގެ މައްސަރެވެ. ތަޤުވާ އާއި ކެތްތެރިކަމާ ޞަދަޤާތާ ޖިހާދާއި ފާފަފުއްސެވުމާއި ރަޙްމަތާއި ނަރަކައިން މުއްތިކުރެއްވުމުގެ މައްސަރުވެސްމެއެވެ.

ސުވާލަކީ ރޯދައިގެ މަދަރުސާއިން ޙާޞިލްކުރަންޖެހޭ ތަޤްވާވެރިކަމުގެ މަތިވެރި ސިފަތައް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޙާޞިލްކުރެވުނުތޯއެވެ؟ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަވާނަފްސާ ހަނގުރާމަކޮށް އެނަފްސުގެ އެދުންތައް ބަލިކުރާނެ ހިތްވަރާ ފަންވަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިއްޖެތޯއެވެ؟ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ޢަމަލުތައް ބެހެއްޓުނީ ﷲ ތަޢާލާ ރޯދަވެރީންނަށް ދެއްވުމަށް ވަޢުދުކުރައްވާފައިވާ ރަޙްމަތާ ފަފަފުއްސެވުމާ ނަރަކައިން މުއްތިކުރެއްވުމުގެ މަތިވެރި ނިޢުމަތް ޙައްޤުވާފަދަ ގޮތަކަށްތޯއެވެ؟

ހަމަ ޔަޤީނުންވެސް ރަމަޟާންމަސް އަޅުގަނޑުމެންނާ ވަކިވެގެންދާއިރު އިޚްލާޞްތެރި މުސްލިމެއްގެ ހިތަށް މިފަދަ އެތައް ސުވަލަކާ ޚިޔާލެއް އަންނާނެކަން ކަށަވަރެވެ.

ވަގުތު ފާއިތުވުމުގެ ކުރިން

ލިޔުއްވީ: އައްޝައިޚް އާދަމް ޝަމީމް ބިން އިބްރާހީމް

بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله والصلاة والسلام على رسوله وعلى آله وصحبه وسلم تسليما. وبعد:

  ވަގުތު ފާއިތުވުމުގެ ކުރިން، އޭގެ ފައިދާ ރަނގަޅު ގޮތުގައި ލިބިގަންނާށެވެ! އަތުވައްޖެ ކޮންމެ އެއްޗަކީ އެނބުރި ދާނެ އެއްޗެކެވެ.
އިއްޔެ އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް ހޫނު މަރުހަބާއެއް ކިޔައި، އިސްތިގުބާލުކުރި އިތްޒަތްތެރި މެހެމާނު އަޅުގަނޑުމެންނާއި ވަކިވެދާން ގާތް ވެއްޖެއެވެ. ބަރަކާތްތެރި ރަމްޞާންމަސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ގާތަށް އައީ އިއްޔައެވެ. މިއަދު މިވަނީ އަޅުގަނޑުމެނާއި ވަކިވެ، އަލްވަދާއު ކިޔުމުގެ ވަގުތު ޖެހިފައެވެ. މާތް ﷲ އެމައްސަރުގައި ލައްވަވާފައިވަނީ ހުސް ހެޔޮކަމެވެ. އަމާންކަމާ އީމާންކަމެވެ. ސަލާމަތްތެރިކަމާ އިސްލާމްކަމެވެ. އޯގާތެރިކަމާ ހަމްދަރުދީއެވެ. އެހީތެރިކަމާ ތައާވުނެވެ. ފުއްސެވުމާއި ރުއްސެވުމެވެ. ރޯދަމަހުގެ ރޭތަކާއި ދުވަސްތައް މާތް ކުރެއްވިފައިވަނީ އައްރަހުމާނުގެ ރަހުމަތް ބެއްސެވުމާއި އަލް ޣައްފާރުގެ ފުއްސެވުމާއި އަލްޖައްބާރުގެ އަޛާބުން މިންޖު ކުރެއްވޭ މޫސުމެއްކަމުގައެވެ. އެހެން ހުރިހާ މައްސަރަކަށްވުރެ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް މިމައްސަރުގައި އިތުރުވެގެންވެއެވެ.

ޙިކްމަތްތެރި ޤާޟީ

މިއީ ކިތައް އިނގިލިކަން ބުނެދީބަލާށެވެ!

قاضي اياس بن معاوية ގެ ބުއްދިވެރިކަމާ ވިސްނުންތޫނުކަމުގެ ވާހަކަ ހަތަރުފަރާތަށް ފެތުރި މަޝްހޫރުވެގެންވެއެވެ. ޝަރީޢަތުގެ ގޮނޑިކޮޅުގައި އިށީންނެވުމަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ކުރައްވާ ފައިޞަލާތަކުން މީސްތަކުން ޙައިރާންކޮށްލައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ވަރަށް ގިނަ ފައިޞަލާތަކެއްގެ ވާހަކަ ތާރީޚުގެ ފަތްފުށްތަކުގައި ބަޔާންވެގެންވެއެވެ. 

އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ ފަދައިން މަޝްހޫރު މޮޅެތި މީހުންނަށް ޢިއްޒަތްކޮށް ތަޢުރީފުކުރާ ވަރަށް ގިނަ މީހުން ތިބޭފަދައިން އެފަދަ މީހުންދެކެ ރުޅިއަންނަ ޙަސަދަވެރީންގެ ބޮޑު ޖަމާއަތެއްވެސް އޮވެއެވެ. އެގޮތުގެމަތީން އެއްވެސް ޙައްޤަކާނުލައި قاضي اياس بن معاوية އާއި ޙަސަދަވެރިވެ ޢަދާވަތްތެރިވެގަނެގެން އުޅޭ ބަޔަކު މިީހުންވެސް އުޅުނެވެ. އެބައިމީހުން ޤާޟީގެ ކިބައިން ޢައިބު ހޯދުމުގެ މަސައްކަތްފެށިއެވެ. އެއީ ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން އެކަލޭގެފާނުގެ ޝަޚްޞިއްޔަތަށް ހުތުރުއެރުވޭތޯއެވެ. 

ނަމޫނާ ވެރިއެއް - 2

ޚަލީފާ ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުޢަޒީޒު ޚަލީފާކަމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތާ ޙަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު މީސްތަކުންނާއިގެން އިމާމުވެ ނަމާދުކުރެއްވުމަށްފަހު އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރެއްވި އެއްކަމަކީ އެކަލޭގެފާނުގެ ކުރިން ހުންނެވި ޚަލީފާ ސުލައިމާން ބިން ޢަބްދުލްމަލިކުގެ ދުވަސްވަރު މީސްތަކުންގެ މައްޗަށް އަނިޔާވެރިވެ އުޅުނު، ޚިޔާނާތްތެރި، ޣައްދާރު ވަޒީރުންތައް މަޤާމުން ވަކިކުރެއްވުމެވެ. އެކަލޭގެފާނު، އެވަޒީރުންތައް އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް ގެންނެވިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގަހުރި شريك بن عرضاء އަށް ވިދާޅުވިއެވެ. [އޭ އަނިޔާވެރިޔާއެވެ! ތިމަންގެ ކުރިމަތިން ދުރަށް ދާށެވެ! މީހުންނަށް ކާންބޯންނުދީ ބޭތިއްބުމަށްފަހު އެބައިމީހުން ގަދަ އަތްވަށްނެރެ އެމީހުންގެ ގައިގައި ޗާބޫކުން ކަލޭ ތަޅާ މަންޒަރު ތިމަން ދުށީމެވެ. އަދި ޚުދް ކަލޭ ފަށުއި ފޭރާމުގައި ފޭލިގެ ތެރޭގައި އިންނަމެވެ.]